Hava fanları kullanım amacına göre üç değişik şekilde üretilirler:

1. Salyangoz (Radial = Radyal) fanlar
2. Eksenel (Axial =Aksiyel) fanlar
3. Dik akımlı (Querstrom = Kuerşıtrom) fanlar

Salyangoz (Radial) Fanlar

Salyangoz fanlarda hava, göbek kısmından fana girer ve sırt kısmından çıkar. Şekil olarak salyangoza benzediği için, piyasada “salyangoz fan” olarak bilinmektedirler.

Salyangoz fanlar aşağıda verilen kısımlardan oluşmaktadır:

• Gövde
• Kanat çarkı
• Hava giriş lülesi
• Tahrik motoru
• Taban kaidesi
• Devir kayışı

Salyangoz fanların salyangoza benzeyen kısımları hava hızının bir
kısmının basınca dönüşmesini sağlar. Bu bakımdan diğer fanlara göre daha
fazla basınçlıdırlar.

Radyal fanlar ile elektrik motorları aynı şase üzerine monte edilmektedir. Oluşabilecek titreşimin hücreye geçişini engellemek amacı ile fan motor şasesinin altına, gövde paneli üzerinde taşıyıcı kızakların üzerine monte edilmiş kauçuk veya yaylı izalatörler kullanılır.

Salyangoz Fan Çeşitleri

Kanat Biçimine Göre Fanlar

• Eğimsiz tip
• Öne eğik kanatçıklı tip
• Arkaya eğik kanatçıklı tip
• Aeodinamik kanatçıklı tip

Eğimsiz tip

Yüksek basınçlı klima tesiselrinde veya endüstriyel tesislerde malzeme nakli için kullanılır.

Öne eğik kanatçıklı tip

Alçak basınçlı havalandırma sistemlerinde, paket klima sistemlerinde, serpantinlerde, hava apareylerinde kullanılır.

Arkaya eğik kanatçıklı tip

Genel havalandırma sistemlerinde kullanılır.

Aeodinamik kanatçıklı tip

Büyük hava debili havalandırma sistemlerinde kullanılır.

İşletme Basıncına Göre Fanlar

– Alçak basınçlı fanlar (0-720 N/m² = Pa)
– Orta basınçlı fanlar (720-3600 N/m² = Pa)
– Yüksek basınçlı fanlar (yaklaĢık 3600-30 000 N/m² = Pa)

Kanat Yerleşimine Göre Fanlar

– Davul şeklinde kanat yerleşimi
– Su çarkı şeklinde kanat yerleşimi

İşletme Durumuna Göre Fanlar

– Sıcak gaz fanları
– Hava nakil ve aktarma fanları
– Dam ve çatı fanları

Eksenel (Axial) Fanlar

Eksenel fanlarda hava emiş ekseni doğrultusunda akar. Yapılışları salyangoz fanlara göre daha basittir. Genel olarak eksenel fanlar üç ana kısımdan oluşmaktadır.

• Bir göbek etrafına dağılmış kanatçıklar
• Dış toplayıcı gövde
• Tahrik motoru

Yapılışlarına Göre Eksenel Fanlar

Pervane Fanlar

Bu tip fanlar sadece bir mil etrafına dizilmiş kanatçıklar ve tahrik motorundan oluşmaktadır. Kanatçıklar etrafında koruyucu gövde bulunmaz. Alçak, ortak ve yüksek basınçlı sistemlerde kullanılır.

Duvar ve Pencere Fanları

Bunlar duvar ya da pencerelere yerleştirildiklerinden, boru kesiti biçiminde bir çember içindedirler. Alçak ve orta basınlı sistemlerde, kurutma ve boyama kabinlerinde kullanılır.

Karşılıklı Dönüşlü Fanlar

Daha yüksek bir basınçta hava akışı sağlayabilmek için karşılıklı çift kanat takılarak yapılan fanlar.

Kanatçık Yapım Malzemesine Göre Fanlar

– Çelik sac kanatçıklı fanlar
– Döküm kanatçıklı fanlar
– Alüminyum kanatçıklı fanlar
– Plastik kanatçıklı fanlar

İşletme Basıncına Göre Fanlar

– Alçak basınçlı fanlar (yaklaşık 300 Pa)
– Orta basınçlı fanlar (yaklaşık 1000 Pa)
– Yüksek basınçlı fanlar (1000 Pa’dan büyük )

Dik Akımlı (Querstrom) Fanlar

Salyangoz fanların bir özel şekli de dik akımlı fanlardır. Kanat çarkları aynen salyangoz fanlardaki gibidir. Bu tip fanlar özel amaçlar için üretilirler. Bu fanlarda hava çarka çevreden dik olarak girer ve dik olarak fanı terk eder. Hava çarkla hem girerken ve hem de çıkarken temas
halindedir. Havanın çarka giriş ve çıkışında bir hava girdabı oluşur. Bu
girdap, emme ve basma tarafında bir hava boşluğu oluşmasını önler. Fanın
hava debisi kanatçık çarkının genişliği ile orantılıdır.