CARRIER Saatlik Analiz Programı (Hourly Analysis Program – HAP)
mekanik tasarım mühendislerine, inşaat işleri yüklenicilerine, mekanik işler yüklenicilerine ve diğer profesyonellere ısıtma, soğutma, havalandırma, ve klima (HVAC) sistemleri tasarımı ve analizinde yardımcı, bir hesap programıdır.

HAP programı iki aşamalı hesap yapar. İlk aşamada; bir binanın mekanik tesisatında kullanılacak tüm ekipmanların kapasitesini hesaplar. İkinci aşamada ise, enerji analizi yapar ve seçilen sistemin enerji maliyetini hesaplar.

Sistem Tasarım Özellikleri

• HAP, yük hesaplamaları için ASHRAE transfer fonksiyon yöntemini kullanır.
• HAP, tasarım hesaplarına sistem tabanlı bir yaklaşım getirir, boyutlandırma prosedürlerini biçimlendirir ve tasarlanan belirli bir tip sistemin raporlarını verebilir.
• Boyutlandırma verileri, merkezi soğutma ve ısıtma bataryaları, ön ısıtma ve ön soğutma bataryaları, fanlar, buharlı nemlendiriciler, terminal ilave ısıtma bataryaları, CAV ve VAV cihazları, fan coiller, soğutma grupları ve boylerler için belirlenir.
• Bileşen yüklerini, saatlik yük profillerini, detaylı saatlik performans verilerini ve psikrometrik diagramları sağlayan ilave raporlar da sağlanabilir.
• Yazılım, yeni konstrüksiyon ve teknolojik gelişmelerin eski bir konstrüksiyona uyarlanması (retrofit) uygulamaları için uygundur.
• Programdaki cihaz tipleri:
  • Klima santralleri,
  • Paket tip çatı (roof top) üniteleri,
  • Paket tip dik üniteler,
  • Split sistemler,
  • DX fan coiller,
  • Hidronik fan coiller,
  • Su kaynaklı ısı pompaları,
  • Soğutma grupları,
    • Su soğutmalı kondenserli santrifüj,
    • Döner (rotary) tip vidalı,
    • Paket tip vidalı,
    • Paket tip pistonlu,
    • Paket tip sprial (scroll),
    • Tek etkili absorbsiyonlu,
    • Çift etkili absorbsiyonlu,
    • Doğrudan ateşlemeli absorbsiyonlu,
    • Hava soğutmalı kondenserli,
    • Hava soğutmalı paket tip vidalı,
    • Hava soğutmalı paket tip pistonlu,
    • Hava soğutmalı paket tip spiral (scroll),
  • Uzaktan (bölgesel) soğutulmuş su,
  • Sıcak su kazanları,
  • Buhar kazanları,
  • Uzaktan (bölgesel) sıcak su,
  • Uzaktan (bölgesel) buhar,
• Programdaki sistem tipleri:
  • Tek bölgeli (zone) CAV,
  • Terminal ilave ısıtmalı CAV,
  • Çok bölgeli CAV,
  • Çok bölgeli bypass CAV,
  • Çift kanallı CAV,
  • 4-borulu indüksiyon,
  • VAV ve ilave ısıtıcılı VAV, güçlendirilmiş karışım kutulu seri fanlar, güçlendirilmiş karışım kutulu paralel fanlar veya karıştırma terminalleri,
  • 1 Fanlı çift kanallı VAV,
  • 2 fanlı çift kanallı VAV,
  • VVT,
• Sistemler aşağıdaki kontrol ve bileşenleri kapsayabilir:
  • Besleme hava sıcaklığının yeniden ayarlanması (reset),
  • Havalandırma debisinin kontrolü,
  • Diş hava ekonomizerleri,
  • Havalandırma havası ısı geri kazanım donanımı,
  • Nemlendirici ve nem alıcı,
  • Ön ısıtıcı ve ön soğutucu bataryalar,
  • Fan coil ısıtıcıları,
  • 3 tip ardışık (sequencing) kontrol
  • Filtreli çevrim veya plaka çerçevesi HX vasıtasıyla serbest soğutma
  • Birincil/ikincil ve değişik hızlı pompalar dahil soğuk su dağıtım sistemi.

Enerji Analiz Özellikleri

• HAP binanın ısı transferini yüklerini, hava sisteminin ve cihazların çalışma enerji analizini hesaplamak için 8760 saatlik detaylı enerji simülasyon yöntemini kullanır.
• HAP seçilen tasarımın saatlik enerji tüketimleri, binanın günlük, aylık ve yıllık toplam enerji tüketim profillerini ve enerji maliyetini HVAC bileşenlerinin (kompresörler, fanlar, pompalar, ısıtma elemanları) ve HVAC harici sistemler (aydınlatma, ofis ekipmanları, makinalar) için verir.
• Elektrik enerji yükünün beş yaygın tipini modeller.
• Hem elektrik hem de yakıt oranları için talep yüklerini modeller.
• Mevsimsel ve günün belli bir zamanı için enerji ve talep fiyatlandırmasının tanımlanmasına olanak verir.
• Enerji analizi raporları ise alternatif HVAC sistemlerinin enerji tüketimleri ve enerji maliyetleri açısından kıyaslanıp en iyi tasarımın seçilmesinde kullanılır.
• Enerji analizi sistem tasarımındaki girdileri tekrar kullandığı için, sistem tasarımı bittiğinde bir enerji analizi için gerekli girdilerin %50-%75’i aslında tamamlanmış olur.

İklim Analiz Özellikleri

• Programda 700’den fazla şehrin iklim verileri bulunmaktadır. İklim verilerinin program için gerekli olan 12 ay ve 24 saatlik değişimini, kuru termometre, yaş termometre, güneş radyasyonu değerlerini hesaplar.

Bir şehrin iklim verileri programın klasöründen seçildiğinde, bölge, konum ve şehir bilgileri birlikte girilmelidir. Bu bilgilere bağlı olarak enlem, boylam, deniz seviyesinden yükseklik, yaz kuru ve yaş termometre sıcaklıkları, günlük sıcaklık farkı, kış kuru termometre sıcaklığı, atmosfer temizlik katsayısı ve zaman farkı değerleri belirlenmiş olur.

Bir şehrin iklim verileri, programın klasöründen seçilebildiği gibi kullanıcı
tarafından da tanımlanabilir. Ekranda görüntülenen raporlardan başka raporlara aktarma yapmak için “kes-yapıştır” özelliği vardır ve raporları RTF formatında kaydetmek mümkündür. Simülasyon sonuçlarını ihraç etmek için, sonuçları basit bir hesap çizelgesinin içine yerleştirerek bir ASCII dosyası yapar.

HAP programının satışı ve eğitimi Türk Tesisat Mühendisleri Derneği (TTMD) tarafından yürütülüyor. Proje tasarımı yapacak kişi ve firma yetkililerinin programı etkin olarak kullanabilmelerini sağlamak için TTMD’nin web sayfasından düzenlenen eğitimler hakkında bilgi alınabilir.

Hourly Analysis Program (HAP) 5.11 son sürüm ile gelen yenilikler:

• ABD Enerji Bakanlığı’na bağlı Enerji Bilgi İdaresi (EIA)’nin güncellenmiş elektrik ve gaz fiyatları eklendi. Her ABD eyaleti için eyalet çapında ortalama ticari sektör fiyatları bulunmaktadır.

• Projeleri içe aktarma özelliği, Bina Sistem Optimizasyon (BSO)’yu içe aktaracak şekilde güncellendi.

• HAP 5.10’da keşfedilen aşağıdaki 7 hataya yönelik düzeltmeler içerir.
  • Sistem Boyutlandırması I – Tek kanallı bir VAV sisteminde, son ısıtma terminalleri için minimum hava akışı “besleme havasının % ‘si” olarak belirtilmişse, bazı durumlarda rapor edilen minimum bölgesel hava akışı çok küçük görünmekteydi.
  • Sistem Boyutlandırması II – Zon boyutlandırma özeti raporundaki “VRF Dış Ünite Boyutlandırma Verileri” tablosu, belirli durumlarda yanlış soğutma değerlerini listeleniyordu.
  • Sistem Boyutlandırması III – Hava Sistemleri Saatlik Tasarım Günlük Soğutma Yükleri (ASHDCL), terminal ısıtma bobini yükleri için yanlış ihmal edilen verileri rapor eder. Bu, son ısıtma terminallerindeki ve fan coil veya su kaynaklı ısı pompası (WSHP) ünitelerindeki ısıtma bobinleri için yükleri içerir.
  • Yapı Sihirbazı – Alanlar oluşturmak için sihirbazda ASHRAE 90.1 programları seçildiğinde, oluşturulan zamanlamalar yanlıştı. Bu, kullanıcılar için aydınlatma ve elektrikli ekipman için, “montaj” dışındaki tüm bina türlerini etkiledi.
  • Bina Simülasyonu – LEED V4 ve LEED 2009 özet raporlarında,” Performans Derecelendirmesi Enerji Tüketimi ve Yakıt Türüne Göre Maliyet ” tablosunda, SI/metrik birimlerde çalışırken bölgenin enerji kullanım tasarruflarının toplam yüzdesel değeri yanlıştı.
  • Boşluk Girişi – Genel sekmesinin altında gösterilen havalandırma standardı, çok özel bir durum için Standart 62.1-2010’u hatalı bir şekilde gösteriyordu. Hatanın etkisi büyük ölçüde yüzeyseldir, çünkü 62.1-2010 ve 62.1-2013 esasen aynı alan kullanım türlerine ve havalandırma hava akışı gereksinimlerine sahiptir.
  • gbXML İçe Aktarma – Birden çok pencere derlemeleri tanımlanan bir gbXML dosyası içe aktarırken, yalnızca son pencere derlemeleri HAP’a aktarılıyordu.
  • Hesaplama Durum Penceresi – Hava sistemi simülasyon hesaplamaları, belirli bir durum için “Error 6: Overflow” hatası vererek başarısız oluyordu. Bu hata, hesaplamalar çalışırken görüntülenen hesaplama durumu penceresinde ve yalnızca bir hava sistemi olağandışı çok sayıda alan içerdiğinde meydana gelirdi. Örneğin, 3000 alan sunan bir sistem bu hatayı tetiklemekteydi.

V-Ray İle Ne Yapılır?

V-Ray ile render motorunun en çok kullanımı ise mimari alanda olmaktadır. Mimari özellikli görselleştirme işlemlerinde sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Çok hızlı bir şekilde gerçekçi görseller oluşturabilir, pratik kullanım elde edebilirsiniz. Yeni bir render motoruna duyulan gereksinim sonucunda ortaya çıkarken zamanla çok daha kusursuz bir yapıya büründürülmüştür. İstenmeyen yansımaların ortadan kaybedilmesi sağlanırken ortamın çok daha karanlık olması ortaya çıkmaktadır. Entegre işlemleri kolaylıkla sağlanırken ışıklandırma ve gölgelendirme çözümlerinde en iyisidir. 2017 yılında geliştiricisine Akademi Ödülü getiren V-Ray render motoru aynı zamanda çeşitli sinema filmlerinde kullanılarak çok farklı görsellerin ortaya çıkmasını beraberinde getirmektedir.

V-Ray 3DS Max ile iyi bir bütünlük sağlamıştır. 3D Studio Max modelin çeşitli malzeme kullanımları ve geliştirilen unsurlarıyla ayarlanmasıyla gerçeğe çok yakın bir biçimde render edilmesini sağlayan V-ray her zaman için ilk seçenek olmaktadır. Görselliğin çok önemli olduğu tüm iş kollarında yararlanılabilir, teknolojinin tüm kazanımları tek bir render aracıyla kazanılabilir.

V-Ray’in geniş yelpazeli platform desteği sayesinde, platformlar arası materyal koordinasyonu ve tutarlılığını sağlamak için assetlerinizi birleştirmek veya projelere paylaşımı yapmak çok kolay. Örneğin, kullanıcılar V-Ray for Rhino’dan V-Ray for 3ds Max’e ya da tersi yönde materyal paylaşımında bulunabilir veya geometri render alabilirler. V-Ray manzara yöneticisi sayesinde 3ds Max için veya NUKE için V-Ray arasında bütün bir manzara paylaşabilirsiniz.

Belli başlı kullanım alanları;

• Mimari görselleştirme
• Otomotiv ve ürün tasarımı
• Endüstriyel tasarım
• Oyun sinematikleri
• Sinema ve televizyon görsel efektleri
• Sanal gerçeklik

V-Ray Uyumlu Programlar

Kusursuz V-ray ile elde edilen render örnekleri çeşitli özelliklere bağlı kalınarak elde edilebilirken Autodesk 3DS Max, Autodesk VIZ Autodesk Maya gibi programlarda hem 32 bit hem de 64bit desteği içerir. Maxon Cinema 4D, Sketchup, Caligari TrueSpace, Rhinocheros, Softimage XSI uyumlu programlar arasında yer alır. V-Ray, birçok aracı destekler ve NoZone, HairFarm ve daha birçoğu dahil olmak üzere çeşitli üçüncü taraf eklentisi için ve optimize edilmiş destek sağlar. V-Ray for Nuke kullanarak birleştirme etabında daha çok ışıklandırma ve gölgelendirme seçeneği ekleyebilirsiniz.  Bugün, şirketin araştırma ve geliştirmeleri; bulut oluşturma, malzeme tarama ve sanal gerçekliğin geleceği şekillendiriyor.

V-Ray Teknik Özellikleri

3D sahnelerinin çok daha verimli bir şekilde aydınlatılması için ışıklanım haritalama, ışık önbelleği, foton haritalama barındırmaktadır. Doğrudan hesaplama ve dolaylı anlatım kullanımı farklı kombinasyonlar aracılığıyla uygulanmaktadır. Resim örnekleme işleminde ise Schlick yönteminin varyasyonlarından bir tanesi olan DMC kullanılır. Antialising (kırık giderme) işlemlerinde de geniş yelpazeli seçeneklerin var olmasından dolayı tercih edilme oranı bir hayli yüksektir. Etkin olmasının yanında tutarlı ışıklandırma çözümlerinde ise fotometrik (EIS) ışık desteği de sunmaktadır.

Güneş betimlemeleriyle gökyüzü betimlemeleri ve benzetmelerinin etkili bir şekilde ortaya çıkmasında ise HDR desteği kullanımı rol oynamaktadır. V-ray teknik özellikleri kapsamında sahip olunan unsurlar değerlendirilirken malzemelerin bol olması ve her zaman için etkin kullanım imkanı vermesi de önem taşımaktadır. Gölgeleme seçeneklerinde zengin olan ürünün bulanık yansımalar yöntemlerinde de oldukça başarılı olması render motoru olarak en iyilerden bir tanesi yapmaktadır. Ayrıca alan derinliğini sağlayan en önemli husus ise şüphesiz ki kamera desteğidir.

Dağıtılmış render alma (distributed rendering) olanağı sağlayarak paralel olarak çalışan birden çok bilgisayarda render alınmasını mümkün kılar. Bu sayede render alma daha süreci hızlanır ve daha düşük maliyetli hale gelir. Render node satın alarak render alma maliyetini büyük bir rakip şirket ile karşılaştırıldığında 4 kat daha azaltabilirsiniz.

V-Ray Teknik Detayları

Hibrit Render Alma
V-Ray GPU CUDA, mevcut tüm donanımlardan yararlanmak için hem GPU hem de CPU’dan render alıyor.

NVIDIA NVLink
NVLink ile uyumlu ekran kartları arasında paylaşımlı GPU belleğini destekler.

Tam Işık Seçenekli Select Render Element
Yapım sonrası hassas ışık miksajı için global aydınlatma (GI), yansıma ve ışık kırılmalarını destekler.

Cryptomatte 
Otomatik olarak transparanlık, alan derinliği ve hareket izi destekli ID matları oluşturmanıza olanak sağlar.

Uyarlanabilir Işıklandırma
Yeni algoritma sayesinde çok ışıklı manzaralar için hızlı render alma.

V-Ray IPR
Tamamen interaktif üretim render alma.

Devam Ettirilebilir Render Alma
Render alma sürecinizi istediğiniz zaman durdurabilir ve kaldığınız yerden devam edebilirsiniz.

Parlak Fresnel
Yeni, fiziksel olarak hatasız yansıma modeli.

Canlı Sanal Gerçeklik Render Alma
V-Ray GPU ile interaktif bir şekilde Oculus Rift ve HTC Vive’ye uyumlu render alabilirsiniz.

V-Ray Manzara Nodu
Herhangi bir V-Ray uygulamasında oluşturulmuş tamamlanmış manzara dosyalarını içeri aktarıp ve render alabilirsiniz.

İnteraktif Lens Efektleri
Render yaparken aktif edilip ayarlanabilen GPU ile hızlandırılmış kamaşma ve ışık buğulanması efektleri verme.

AlSurface Materyalleri
Anders Langlands tarafından oluşturulan genel amaçlı gölgelendirici, yerleşik  yüzeyaltı saçılma (SSS) kontrolleri yapın.

MDL Materyalleri
NVIDIA’nın materyal tanımlama dili ile oluşturulmuş fiziksel temelli materyalleri içeri aktarın ve render alın.

Yüksek Optimizasyonlu CPU Render Alma
V-Ray’in uyarlanabilir ışın izleme teknolojisi ile yüksek kaliteli, yüksek çözünürlüklü görüntüleri ve animasyonlar render alın.

Değişiklik Temelli Uyarlanabilir Renk Dağıtıcı (Sampler)
Gelişmiş karıncalanma (noise) tespitiyle daha temiz renderlar elde edin.

Otomatik Sampling
Işıkların ve materyalerin otomatik dağıtımı sayesinde (sampling) zamandan tasarruf edin.

Global Aydınlatma
Global aydınlatma (GI) tercihlerinden birini seçin – kesin, yaklaşık ya da ikisinin karışımı.

Yeni Gökyüzü Modeli & Atmosferik Perspektif
Gerçekçi atmosferik derinlik ile doğal görünümlü gökyüzleri simüle edin.

VRscans Material Kütüphanesi Desteği
400’den fazla taranmış materyal. Doğrudan V-Ray’de içeri aktarın ve render alın.

Fiziksel Temelli Materyaller
Her türde fiziksel materyal yaratın. Çok katmanlı araba boyasından tutun hassas yüzeyaltı saçılmaya (SSS) kadar aklınıza gelebilecek her türlü materyali üretebilirsiniz.

Hafıza Konusunda Verimli Dokular
MARI, Mudbox ve Zbrush gibi favori uygulamalarınızda üretime hazır, çoklu çözünürlüklü döşeme dokularla (tiled texture) çalışın.

Yuvarlatılmış Köşeler
İlave modelleme gerekmeden render süresinde tamamen pürüzsüz köşeler oluşturun.

Özel Geometri
Render zamanlı booleanlarla sonsuz düzlem, metaball, izoyüzeyler, parçacıklar ve nesne cutawayleri gibi eşsiz geometriler oluşturun.

Render Zamanlı Booleanlı Clipper
Herhangi bir “mesh” nesnesi kullanarak karmaşık kesitler oluşturun.

Dinamik geometri
Proxy nesneler ile devasa manzaralar render alın. V-Ray proxyleri verimli bir şekilde karmaşık manzara geometrilerinin yerini alır ve sadece render zamanında yüklenir.

V-Ray ile oluşturulan örnekleri aşağıdan inceleyebilirsiniz.

• Dosya»Seçenekler»Güven merkezine girin.
• Güven merkezi ayarları butonuna tıklayın.

• sol tarafta bulunan makro ayarları kısmına gelin.
• Tüm makroları etkinleştir seçeneğini seçin.

Tamam diyerek bu pencereyi kapatın ve outlooku kapatıp yeniden açın. Şimdi görevi yaptırmak için makro yazacağımız bölüme gelmeden önce aktif etmemiz gerekiyor. Bunun için yine Seçenekler kısmına giriyoruz.

• Şeridi özelleştir»geliştirici kutucuğunu işaretleyip tamam deyin.

• Geliştirici sekmesine basarak Visual basic butonuna basın. Karşınıza makro yazabileceğiniz bir pencere çıkacaktır.

• Burada sol tarafta Proje1»Microsoft Outlook Objects»Thisoutlooksession yazısına çift tıklatın.Sağ tarafa makro yazabileceğiniz bir pencere açılacaktır. Buraya aşağıdaki kodu yapıştırın.

Private Sub Application_ItemSend(ByVal Item As Object, Cancel As Boolean)
If InStr(1, Item.Body, “ektedir”, vbTextCompare) > 0 or InStr(1, Item.Body, “ekte sunulmuştur”, vbTextCompare) > 0 Then If Item.Attachments.Count = 0 Then
answer = MsgBox(“Dosya eklemeyi unuttunuz gibi görünüyor. İletinizde “ektedir” yazdınız ancak dosya eklemediniz.”, vbYesNo)
If answer = vbNo Then Cancel = True End If
End If
End Sub