İslamiyet’te Bilimin Ortaya Çıkışı

MS 7. yüzyılda Arabistan’da İslamiyet dini ortaya çıktı. Hz. Muhammed’in ölümünü izleyen yüzyıl içinde ona inanan Müslümanlar, İspanya’dan Çin sınırına kadar uzanan ülkeleri fethedip büyük bir imparatorluk kurdular. Arap dünyasında, özellikle 900 ile 1200 yılları arasında, ilk bilimsel düşünceler ilerleyerek sanat ve bilim büyük bir gelişme gösterdi. Araplar bilime kendi katkılarını getirdikleri gibi, kurdukları imparatorluğun farklı halklarından, özellikle de Yunanlılar ile Perslerden birçok bilimsel düşünceyi de aldılar. İslam düşünürleri bu şekilde Eskiçağ dünyasında ortaya atılan fikirlerin Ortaçağ Avrupa’sına ulaşmasına yardımcı oldular. Onlar olmasaydı bunların pek çoğu unutulup giderdi.

Büyük Bir Düşünür

Avrupa’da Avicenna adıyla bilinen İbn-i Sina, farklı birçok alanda yaklaşık 270 kitap yazmış, son derece bilgili ve çok yönlü bir insandı. Buhara’da doğmuştu. Daha 16 yaşındayken tıp alanında birtakım çalışmalar yapmaktaydı. Yaşamının değişik dönemlerinde kanun adamlığı ve öğretmenlik yapmıştır. Ayrıca politikayla da ilgilenmiş, İran hükümdarlarının danışmanı olmuştur. Kolikten (karın bölgesi iltihabı) ölmüştür ancak zehirlenmiş olabileceği konusunda da birtakım kuşkular vardır.

İbn-i Sina tıpla ilgili dev bir kitap olan Kanun’u yazdı. Bu kitap Avrupa’da tıp öğretimini 17. yüzyıla dek etkiledi. İslam yasaları insan vücudunun kesilip parçalanmasını yasakladığı için kitap daha çok hastalıkların tanı ve tedavisi ile ilaçların hazırlanışından söz ediyordu. İbn-i Sina’nın başka bir büyük çalışması da Şifa başlıklı felsefeden, matematik ve fiziğe kadar çok geniş bir alana uzanan büyük bir ansiklopediydi.

Simya Ustası

Simya, Arap düşüncesinin önemli bir bölümüydü. Simyacılar, asıl iş olarak demir gibi değersiz madenleri altına çevirmenin yollarını arıyorlardır. Simya araştırmaları, bu araştırmalarda büyüye ve tılsıma başvurulmakla birlikte deneyden yararlanmayı da gerekli kıldığı için çok önemliydi. Bunlar, kimya ve mineralbilim (madenleri araştıran bilim) de içinde olmak üzere bir iki çağdaş bilime temel oluşturdu. Ortaçağ Avrupa’sında Rhazes adıyla tanınan Ebubekir Razi (c. 854-935) İran’da Rey kentinde doğdu. Müslüman simyacıların en büyüğü, 9. ile 10. yüzyıl tıbbının en ünlü simalarından biriydi. Fakat Ebubekir Razi dinsel öğretileri de sorgulayan birisiydi. Bu da onu din adamları arasında sevilmeyen biri haline getirmişti.

Ebubekir Razi yaşamının ilk bölümünü simyaya ayırdı. Simyacıların yaptıkları büyü ve tılsımların çoğunu kabul etmedi; daha çok onların deneysel düşünceleri üzerinde yoğunlaştı. Kimyasal maddelerin kullanımına yakın ilgi duydu. Simyada kullanılan damıtma (bir sıvıyı gaz haline gelene kadar kaynatma, sonra yeniden sıvı oluncaya kadar soğutma) gibi uygulamaları açık açık betimledi. Ayrıca, alet listesi yaparak bir laboratuvarın donatılması konusunda en eski önerilerde bulunan da o olmuştur.

Ebubekir Razi önce Rey’deki hastaneye başhekim atandı. Sonra Bağdat’taki hastanede başhekimlik yaptı. Alanında yüzlerce yapıt vererek Müslüman tıp yazarlarının ilklerinden biri oldu. En ünlü kitabı Yunan, Hint ve Çin tıp bilimi de içinde olmak üzere o zaman bilinen bütün tıp uygulamalarını kapsayan El-Havi’ydi.

Gökbilimci ve Saray Adamı

Ebu Reyhan el-Biruni (973-c. 1050)  Harezm’de doğdu. Bilimsel araştırmalarına çok küçük yaşlarda başladı. 17 yaşında Güneş’i gözlemek için bir alet yaptı fakat 995’teki iç savaş onu ülke dışına kaçmak zorunda bıraktı. Biruni iki yıl sonra yurduna döndü ve sarayda birçok resmi görevde bulundu. Bilimsel araştırmalarına devam etti. Güneş’i Ay’ı ve yıldızları gözlemek için birçok alet tasarlayıp yaptı.

Biruni’nin ilgi alanı ve araştırmaları gökbilimle sınırlı değildi. Coğrafya, matematik, ışığı ve gözü inceleyen optik, tıp, ilaçlar, değerli taşlar ve astroloji konularında son derece teknik bilgiler içeren yaklaşık 13000 sayfa yazı kaleme aldı. Simyaya olan merakı onu maden ve metal alaşımları konusunda araştırma yapmaya yöneltti. Bu alanda yazdıkları daha sonra kimya biliminin gelişmesinde çok etkili oldu. Mineralbilim konusunda Değerli Taşlar Kitabı adında koca bir kitap da yazmıştır. Uzun yıllar boyunca hasta olmasına rağmen 80 yaşında öldüğünde arkasında birçok konuda yazılmış 140’ın üzerinde kitap bıraktı.

Mercekler ve Işık

İbnülheysem (965-c. 1040), bütün İslam fizikçilerinin en büyüğüdür. Irak’ta Basra kentinde doğdu ve Avrupa’da Alhazen adıyla tanındı. Halife el-Hakim’in (996-1020) döneminde Akademi adı verilen bir okulda çalışmak üzere Kahire’ye gitti.

İbnül Heysem optik, gökbilim ve matematik de dahil değişik konularda kitaplar yazdı. Optik konusundaki yapıtı öyle geniş öyle ayrıntılıydı ki daha sonra Avrupa’da bu konuda yapılan çalışmaların birçoğuna temel oluşturdu. Optik Hazinesi adlı kitabında daha önce Yunanlılarca ileri sürülmüş olan bir düşünceyi, gözün bakılan nesneye doğru ışık ışınları yaydığı düşüncesini reddetti. Onun yerine ışık ışınlarının bakılan nesneden göze geldiğini ileri sürdü.

İbnülheysem, ışığın merceklerden geçişi konusunu da inceledi. Işığın kırılmasının nedeninin ışık ışınlarının hava, cam ve su gibi farklı ortamlarda farklı hızlarla hareket etmesi olduğu sonucuna vardı. Bu fikir 17. yüzyılda Kepler ve Descartes tarafından kullanıldı. İbnülheysem ayrıca dışarıdan imgeleri alıp bir duvara yansıtan karanlık kutuyu ilk geliştiren kişidir. Güneş’in tutulma sırasındaki görüntüsünü elde etmek için duvardaki bir deliği kullanmıştır.

Eski Mısırlılar

Dünya tarihindeki en eski uygarlıklardan biri Eski  Mısır uygarlığıydı. Bu uygarlık, 5000 yılı aşkın bir süre önce başladı ve 3000 yıldan fazla sürdü. Mısırlılar çok becerikliydi ve özellikle yapı sanatında usta zanaatkarlardı. Ama aynı zamanda daçevrelerindeki dünya hakkında kuramları olan büyük düşünürlerdi.

Mısırlı rahip-gökbilimciler, dini bayramların zamanını belirlemek için, Ay’ın ve yıldızların konumunu dev bir saat gibi kullandılar. Bu, Nil Nehri’nin her yıl ne zaman taşacağını bulmalarını sağladı. Nil Nehri’nin taşması tarım açısından yılın en önemli olayıydı. Yıldızlar konusundaki bilgilerini çeşitli takvimler geliştirmek için de kullandılar. Yılı 365 güne ayıran ilk takvimin İmhotep adında bir Mısırlı tarafından önerildiği sanılıyor.

Mezopotamyalılar

Mezopotamya bölgesi (bugünkü Irak),  Sümer ve Babil uygarlıkları da içinde olmak üzere birkaç eski uygarlığın ortaya çıktığı bir yerdi. Sümerlerin yıldızı, MÖ. Yaklaşık 4000 yılında parlamaya başladı. Usta birer gökbilimci ve matematikçiydiler. Ziggurat denen kocaman tapınaklar yapmışlardı.

Sümerler, çiviyazısı diye bilinen bir yazı sistemi de bulmuştur. Bu, sesleri göstermek için nesne resimleri yerine soyut işaretlerin kullanıldığı ilk yazıydı. Sümerler ayrıca biri onluk birimlere dayanan iki sayı sistemi kullanmışlardır.

Babil uygarlığı, MÖ. 1900’den başlayarak 1300 yıldan uzun bir süre Mezopotamya’da boy gösterdi. Babilli gökbilimciler Güneş ve Ay tutulmalarıyla, Ay, Venüs ve Merkür gezegenleriyle ilgili birçok gözlem yaptılar. Takımyıldızlara Tanrılarının adlarını verip göğü bölgelere ayırdılar. Bu, daha sonra Yunan astrolojisine temel oluşturdu.

Babilliler, yıllar boyunca topladıkları bilgileri kullanarak gezegenlerin devinimlerini gösteren ayrıntılı tablolar hazırlamışlardı. Bu tablolara bakarak gezegenlerin gelecekteki devinimlerini önceden kestirebiliyorlardı. Bu çabanın amacı, gezegenlerin devinimlerini açıklamak değildi; daha çok, takvimler oluşturmak ve geleceği önceden görmekti. Babilliler Dünya’yı denizlerde yüzen düz bir disk olarak düşünüyorlardı. Babil de onlara göre dağlar tarafından kuşatılmıştı.

Orta Amerika

MÖ. 2000 dolaylarından sonra, Meksika ile Orta Amerika bölgesinde birkaç uygarlık gelişmeye başladı. Bunların en büyüklerinden biri Mayaların yarattığı uygarlıktı (MÖ. 300- MS. 900). Onu Toltek ve Aztek uygarlıkları izledi. Mayalar  Dünya’yı, her birine bir ağaç ve bir kuş yakıştırdıkları dört ’’yön’’e ya da bölüme ayırırlardı. Onların inancına göre Dünya, gölde yüzen dev bir timsahın sırtından başka bir şey değildi.

En Eski Yunan Bilimi

Eski Yunan’da bilginler, ’’bilgi aşığı’’ anlamına gelen filozof adıyla bilinirlerdi. Bugün felsefe (kavramın araştırması) olarak adlandırdığımız alandan ayrı olarak matematik, biyoloji, gökbilim, coğrafya gibi bilimsel alanlarda da araştırmalar yapmışlardır. Araştırmalarına yardım edecek, olabildiğince çok bilgiyi özenle toplamışlardır.

Miletoslu Thales

İlk önemli Yunan bilim okulu Doğu Akdeniz’de ortaya çıktı. Okulun en etkili filozoflarından biri, bugün Türkiye sınırları içinde bulunan eski liman kenti Miletos’tan (Milet) Thales’ti. Bir matematikçi ve gökbilimci olan Thales, her şeyin ana maddesinin su olduğunu, bir disk biçiminde olan Dünya’nın da suda yüzdüğünü söylüyordu. İnsanın kafasını karıştıran olaylara, doğada olup bitenlere bakarak bir açıklama getirmeye çalıştığı için Thales’in yaptığı çok önemlidir. Örneğin, depremlerin nedeninin kızgın Tanrılar değil, okyanuslardaki sıcak su püskürmeleri olduğunu ileri sürmekteydi.

Pythagoras

Samos (Sisam) adasında doğan Pythagoras, eski Yunan filozoflarının en fazla saygı gösterilenlerinden biriydi. Gençken Mısır’a, Babil’e gitmiş, orada öğrendikleri, üzerinde derin izler bırakmıştır. Önemli bir din önderi olmuş, izinden gidenlerin oluşturduğu topluluğa Pythagorasçı Tarikat denmiştir.

Pythagorasçıların evren hakkındaki fikirleri iki temel düşünceye dayanır: Evrende sayıların büyük bir önemi olduğu ve her şeyin bir denge içinde olduğu düşüncesi. O ve onun izinde yürüyenler, güzelliğe ve düzene aşıktı. Bunun için, gezegenlerin devinimlerinin dairesel, gökcisimleri ile Dünya’nın da küre biçiminde olduğuna inanıyorlardı. Bunlar, 2000 yıl sonra bile hal çok önemli düşüncelerdi.

Kendisi 1852 yılında İspanya’da doğmuştur. Barselona Escola Provinciya dArquitecture’da mimarlık eğitimini tamamlamıştır. Barselona, onun kişiliğinin gelişimi ve sanatsal etkinliklerinin merkezi olması nedeniyle önemlidir. Kariyerinin başında Kont Eusebi Güellin ile tanışmış ve kendi adına mimari yapılar istemiştir Gaudi’den. İlk eserlerinde İspanyol mimarisi ve Gotik mimarisini kullanmış sonraları kendine özgü bir tarz yaratmıştır; Çarpıcı renkler, dokular, organik bütünlük… İspanya’da Art Nouveau akımının temsilcisi olmuştur.

Gelelim esas konumuza. Öncelikle neden günümüze kadar  bitmiyor bu kilise ?

Mimarımız 1926’da bir tramvay kazasında ölünce kilise yetim kalıyor. Sonrasında iç savaş, 2. Dünya Savaşı derken bir de orijinal çizim ve modeller zarar görünce bitmiyor da bitmiyor. Yapımı devam ederken bir yandan da restorasyonu yapılıyor yani. Biraz bahtsız bir kilise.

Peki bu gösterişli yapıya mimari açıdan bakalım.

Kilisenin yapımı esasen F. del Villar  tarafından başlamış olup 1853 yılında Gaudi yapımı devralmıştır ve hayatını bu kiliseye adamıştır diyebiliriz. Kiliseyi üç cephe olarak tasarlayan Gaudi, yapımına başlanan ilk bölüm  Nativity (Doğuş) Facade’yi birebir kontrol etmiştir. Bu çok detaylı bir  cepheydi ve İsa’nın doğumuna referans vermekteydi. Diğer cephe Passion (Tutku) Facade ise daha sade görünümlüydü ve İsa’nın çarmıha gerilişini simgeliyordu.

Gelelim Glory (İhtişam) Facade cephesine. 2002’de inşaatına başlanan en görkemli cephe kendileri ve Tanrıya giden yolu temsil ediyor. Tasarlanan 18 çan kulesinin  en yükseği İsa’yı, biraz daha alçak olan Meryem’i, 12’si havarileri, 4’ü ise dört İncil’i temsil ediyor. Gaudi, Barselona’ya gelecek ziyaretçiler için mükemmel bir karşılama olacağına inanmış ve kulelerin tepesindeki süslemelerin cennet ile yeryüzü arasında bir bağlantı sağlarmış gibi göründüğünü ifade etmiştir.

Dış güzelliği kısaca böyle iç güzelliğine değinelim biraz da. Salyangozlara, meyvelere, ormanlara ait göndermeler Gaudi’nin doğadan ilham aldığını gösteriyor iç mekanda. Hiçbir kolon veya duvarın dik olmaması, dallanıp budaklanması, planın karmaşıklığı içeri girildiğinde ormanda dolaşma hissi uyandırmayı amaçlamıştır. İç mekandaki bu hareketliliğe seramik, mozaik ve çeşitli taşlar da eklenmiş. Gaudi, hiperbolit tonozlar ve açılı kolonlarla payandaya ihtiyaç duymayan bir taşıyıcı sistem oluşturuyor. 3 boyutlu formlara sahip yüzeylerle daha sağlam ve daha ince olan taşıyıcılar kilisenin akustik ve ışık dengesine de önemli katkı sağlıyor.

Henüz bitmemesine rağmen 1984 yılında UNESCO tarafından “Antoni Gaudí’nin Eserleri” adı ile Dünya Mirası olarak ilan edilen yapılar arasında yer almıştır ve  2026 yılında tamamlanması beklenmektedir.

Merdiven anlam olarak, iki farklı seviyeyi birleştiren basamak serisi yani yukarıya, bulunan konumdan daha yüksek bir yere çıkmak için yapılan veya aşağıya, bulunan konumdan daha alçak bir yere inmek için yapılan yapılardır.

Farsça “merdüban” kelimesinden gelir. Merdivenler, binaların içinde kullanıldığı gibi, bahçelerdeki farklı seviyeler ve şehir içinde değişik yükseklikte bulunan cadde ve meydanlar arasında bağlantıyı da sağlar.

Bu yazımızda bir çeşitli mahallerde uygun merdiven ölçüleri ve tasarımının nasıl olması gerektiği üzerine duracağız.

Merdiven Çeşitleri

Merdiven çeşitleri, iç merdivenler ve dış merdivenler olmak üzere ikiye ayrılırlar.

İç Merdivenler

İç merdivenler dış hava koşullarına kapalı merdivenlerdir. Dış ortamla temasları genellikle yoktur. İç merdivenler kullanış biçimlerine göre dört bölüme ayrılırlar;

Esas Merdiven; Bina girişleri ve normal bina katları arasındaki iniş çıkışı devamlı olarak sağlarlar. Esas merdivenler içine alışveriş merkezlerindeki yürüyen merdivenleri de alabiliriz.

Yan Merdiven; Esas merdivenler gibi kat aralarındaki sirkülasyonu sağlarlar ancak bu merdivenler girişlere biraz daha uzak olan ekstra merdivenlerdir.

Yangın Merdiveni; Yangın , deprem ve afet gibi olaylarda hızlı bir şekilde acil çıkışı sağlamak için olan merdivenlerdir.

Dış Merdivenler

Dış hava koşullarına açık olan merdivenlerdir. Genel olarak günlük hayatta sokaklarda, parklarda, tretuvarlar ile bina zeminlerini birbirine bağlayan yerlerde görürüz.

Merdiven Biçimleri

Merdiven biçimleri dört şekilde incelenir. Bunlar;

• Düz kollu merdivenler
• Düz kollu yamuk basamaklı merdivenler
• Dönel merdivenler
• Kısmen dönel merdivenler

Yukarıdaki her merdiven de kendi içinde dörde ayrılır.

• Tek kollu
• Çift kollu
• Üç kollu
• Dört kollu

Malzemesine Göre Merdivenler

Merdivenler, inşaatı bakımından kullanılan malzemeler olarak da sınıflandırılmaktadır. Tüm taşıyıcı elemanlarda olduğu gibi taşıma mukavemeti için belirlenen malzeme oldukça önemlidir. Genel olarak dört ana grupta incelenir. Bunlar;

• Kagir merdivenler
• Ahşap merdivenler
• Metal merdivenler (çelik veya alüminyum)
• Karma merdivenler

Bu malzemeler dışında merdiven inşaatında kullanılan başka malzemelerde vardır. Beton, betonarme, doğal taş bu malzemelere örnektir.

Merdiven Terimleri

Merdiven nedir? sorusunun en güzel cevabını anlamak için merdivene ait terimleri bilmek gerekir;

Basamak: Merdivene çıkarken ayak basılan yüzeydir.

Rıht: Merdiven basamakları arasındaki yüksekliktir. Rıht yüksekliği yönetmelikte belirli yerlere göre değişmektedir.

Merdiven Yüksekliği: İki yükseklik arasındaki alana yapılacak olan merdiven için alınan yüksekliktir.

Sahanlık: Genel olarak iki merdiveni birleştiren yerde ki dinlenme alanı olarak tanımlayabiliriz.

Merdiven Kol Boyu: Basamak sayısını basamak boyu ile çarparak elde edeceğimiz merdivenin kolunun boyudur. Merdivende sahanlık mevcutsa sahanlık boyu da bu boya eklenir.

Korkuluk: Merdivenin çıkış hattında boşluk olan sağ ve sol taraflarına düşme ve yaralanmaları önlemek için yapılan dikmelerin adıdır. Korkuluk, demir, pirinç, ahşap ve alüminyumdan yapılabilir.

Küpeşte: Çıkış hattında ki korkuluk üzerine dayanmak için yapılan kısıma küpeşte denir. Küpeşte mermer, ahşap, plastik, alüminyum ve benzeri malzemeden yapılabilir.

Topuz: Merdivenin küpeştesinde başlangıç ve bitiş kısımlarında konumlandırılan topuz şeklindeki yapılar.

Çıkış Hattı (Çıkış Çizgisi): Her türlü merdivenin ortasından geçtiği hayal edilen ve yukarı doğru çıkışı temsil eden, üzerine en çok basılan alandır.

Uygun Merdiven Ölçüleri

Merdiven üzerinde rahat bir çıkış için;

2 x rıht yüksekliği + basamak genişliği= (60-63) cm formülüne uymaya çalışır.

Hat yüksekliği (H), Rıht (a), Rıht Sayısı (a_n )

(a_n) = H/a

Merdiven Yüksekliği

Hmerdiven= a.a_n

Basamak (b) Basamak Sayısı (b_n)

(b_n) = a_n – 1

Basamak genişliği = 2a + b = 60 (63) cm

b = 60 (63) cm – 2a

Sahanlık (S)

S= b + 60 (63) cm . n

n = sahanlıkta 1 adım olarak kabul edilen yer.

Merdiven Kol Boyu (L)

L= (b.b_n)+S

Bir merdivende iş güvenliği açısından en önemli faktör merdivenin açısıdır. Mekanın elverdiği açı ne ise o bölgede kullanılabilecek merdiven tipi belirlenmelidir.

Aşağıdaki grafikten bu açıların ne olması gerektiğini görülmektedir.

90º – 75 º arasında yapıya bağlı kedi merdiveni.
75º – 65 º arasında portatif merdivenler.
65º – 50 º arası hiçbir tip merdiven kullanılmamalı
42º – 38 º arasında basamaklı merdivenler.
38º-30 º arasında halka açık alan merdivenleri
30º – 15 º arası mümkünse kullanılmamalı.
15º – 0 º arasında sadece rampa kullanılmalıdır.

İşletme İçi Merdivenler

Yukarıdaki resimde ideal şartlarda işletme içi merdivenlerde başlıca uygulanması gereken ölçüler verilmiştir. Tabiki de bu ölçülerin uygulanamayacağı alanlarda bazı ölçüleri farklı uygulamak gerekebilir ancak bu ölçülerin limitleri vardır ve bunun dışına çıkılmamalıdır.

Merdivenlerde dikkat edilecek diğer önemli hususlar;

• Basamaklar eşit aralıkta olmalı
• Basamaklarda baklavalı sac veya ızgara kullanılmalı (düz sac kullanılmamalı)
• Açık alanlarda yağmurda su birikmemesi için basamaklarda baklavalı sac değil ızgara kullanılmalı .
• Basamakların minimum uzunluğu 0,6 m olmalı. (0,7 m tercih edilmeli)
• 15 basamaktan fazla olmamalı. Eğer fazla basamak gerekiyorsa aralara sahanlıklar koyulmalıdır.

Kedi Merdivenleri

Özellikle işletme içinde bulunan vana bakım platformu vs. gibi çok sık kullanılması gerekmeyen mahallere ulaşmak için kedi merdivenleri kullanılır.Bu merdivenlerde en önemli husus tırmanılacak yerin yüksekliği 2,5 metreden fazla ise bu merdivenlerde mutlaka emniyet kafesi bulunması gereğidir.Diğer önemli husus bu medivenlere bir den fazla kişi tırmanması gerekiyorsa merdiven üzerinde aynı zamanda sadece bir kişinin tırmanıyor olmasıdır. (Birinci kişi platforma ulaştıktan sonra diğer kişi tırmanmaya başlamalıdır.) İdeal bir kedi merdiveni aşağıda belirtilen ölçülerde olmalıdır.

Bunların dışında yönetmelikte belirtilen merdiven ölçüleri şöyledir:

• Umumi binalarla otel, is hanı, büro, pasaj v.b. birden fazla katı olan ev ve apartmanların bağımsız bölümlerinin ortak merdivenleri ahşap olamaz.
• Merdivenlerin çatı, bodrum ve benzeri ortak alanlara ulaştırılması zorunludur. Merdiven kovasının dar kenarı 0,1 m’den az olamaz.
• Merdiven tanziminde en çok 18 rıhtan sonra ara sahanlık bırakılacaktır.
• Merdivenlerin her iki tarafında da özürlülerle ilgili TSE standartlarına uygun korkuluk ve küpeşte yapılması ayrıca sahanlık ve merdiven döşemelerinde ve kaplamalarında da standartlara uyulması zorunludur.
• Binalarda usulüne göre asansör yapılmış olması nizami şekil ve ölçülerde merdiven yapılması koşulunu ortadan kaldırmaz.

Merdiven Kolu ve Sahanlık Genişlikleri İle Merdiven Basamaklarının Ölçüleri Konut Binalarında:

• Ortak merdiven ve sahanlık genişlikleri 1,20 m’den az olamaz.
• Çatıya ve bodrum katlara ulaşan ortak merdivenlerde de bu ölçülere uyulur.
• Bu ölçüler tek aileye mahsus evlerde veya bağımsız bölümlerde (dubleks, tripleks,…vb.) 0,9 m’ye, servis merdivenlerinde 0,7 m’ye kadar indirilebilir.
• İskan edilmeyen çatı aralarına çıkan merdivenlerde bu ölçüler aranmayabilir.
• Merdivenin çatıya ulaşmaması durumunda çatıya çıkışı sağlayacak gemici merdiveni bulunması şarttır.
• Çatılı binalarda çatıya çıkmak için en az 0,8×0,8 m boyutlarında kapaklı bir delik bulundurulur.
• Merdivenin çatı ile irtibatlandırılması zorunludur ve merdiven boşluklarında, yangın anında duman tahliyesi için en az 0,4×0,4 m veya Ø= 0,3 m ölçülerinde hava bacası bırakılması ve dogalgaz kaçakları anında doğal gazın tahliyesi için serbest enkesit alanı en az 150 cm2 olan havalandırma kanallarının olması veya gaz alarm cihazının kullanılması zorunludur.

Merdiven Basamaklarının Ölçüleri:

• Basamak yüksekliği; 0,17 m’den fazla olamaz.
• Basamak genisligi; 0,27 m’den az olamaz.
• Balansmanlı merdivenlerde, merdiven genişliği kova kenarında asgari basamak genişliği 0,1 m olacak, bu genişlik basamak ortasında 0,27 m’den aşağı düşmeyecektir.
• İskan edilmeyen çatı arası ve çatılar ile bodrum katlara ait merdivenlerde rıht yüksekliği 0,2 m’den çok basamak genişliği ise 0,25 m’ den az olamaz.

Konut Dışı Binalarda:

• Herhangi bir merdivenin, yapıda merdiven merkez olmak üzere 25 m yarıçaplı daire içindeki piyeslere hizmet edebilecegi kabul edilir.
• Umumi binaların merdiven genisligi 1,60 m’den az olamaz.
• Umumi binalarda basamak genişliği ve yüksekligi:
  – iç merdivenlerde rıht yüksekliği : 0,16 m’den fazla
  – Dış merdivenlerde rıht yüksekliği : 0,15 m’den fazla
  – İç merdivenlerde basamak genişliği : 0,29 m’den az
  – Dıs merdivenlerde basamak genişliği : 0,32 m’den az olamaz.
• Balansmanlı merdivenlerde, merdiven genişliği kova kenarında asgari basamak genişliği 0.15 m olacak, bu genişlik basamak ortasında 0,32 m’den aşağı düşmeyecektir.
• Bu yönetmelikte oluşturulması zorunlu tutulan ana merdivenler dışında düzenlenen merdivenlerde, umumi bina tanımına girmeyen yapılarda düzenlenen bağımsız bölüm içi merdivenlerde ve cephesi 8 m’den ve/veya kat alanı 150 m2’den küçük binalarda düzenlenecek merdivenlerde; merdiven kolu ve sahanlık genişliği 1,2 m’den az, basamak yüksekliği iç merdivenlerde 0,17 m’den, dış merdivenlerde 0,16 fazla, basamak genisligi ise; iç merdivenlerde, çıkış hattında 0,27 m’den, dış merdivenlerde 0,3 m’den az olamaz.

Korkuluklar:

• Her türlü binada; balkon ve teras etrafında 5’den fazla basamağı bulunan açık merdivenlerde, kotu 0,9 m’den az olan pencere boşluklarında, döşeme kotundan itibaren en az 0,9 m yüksekliğe kadar teknik şartlara uygun olarak, gerekli emniyet tedbirleri alınmak suretiyle korkuluk yapılması mecburidir.
• İstinat duvarı üstünde ve her ne sebeple olursa olsun daha önce ön bahçelerin yaya kaldırımı seviyesine göre 0,5 m’den daha aşağıda teşekkül etmiş bahçelerde yol kenarına bahçe duvarı yapılmadığı takdirde, korkuluk yapılması zorunludur.

Sormak istediğiniz konular için yorum kısmında ulaşabilirsiniz.

V-Ray İle Ne Yapılır?

V-Ray ile render motorunun en çok kullanımı ise mimari alanda olmaktadır. Mimari özellikli görselleştirme işlemlerinde sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Çok hızlı bir şekilde gerçekçi görseller oluşturabilir, pratik kullanım elde edebilirsiniz. Yeni bir render motoruna duyulan gereksinim sonucunda ortaya çıkarken zamanla çok daha kusursuz bir yapıya büründürülmüştür. İstenmeyen yansımaların ortadan kaybedilmesi sağlanırken ortamın çok daha karanlık olması ortaya çıkmaktadır. Entegre işlemleri kolaylıkla sağlanırken ışıklandırma ve gölgelendirme çözümlerinde en iyisidir. 2017 yılında geliştiricisine Akademi Ödülü getiren V-Ray render motoru aynı zamanda çeşitli sinema filmlerinde kullanılarak çok farklı görsellerin ortaya çıkmasını beraberinde getirmektedir.

V-Ray 3DS Max ile iyi bir bütünlük sağlamıştır. 3D Studio Max modelin çeşitli malzeme kullanımları ve geliştirilen unsurlarıyla ayarlanmasıyla gerçeğe çok yakın bir biçimde render edilmesini sağlayan V-ray her zaman için ilk seçenek olmaktadır. Görselliğin çok önemli olduğu tüm iş kollarında yararlanılabilir, teknolojinin tüm kazanımları tek bir render aracıyla kazanılabilir.

V-Ray’in geniş yelpazeli platform desteği sayesinde, platformlar arası materyal koordinasyonu ve tutarlılığını sağlamak için assetlerinizi birleştirmek veya projelere paylaşımı yapmak çok kolay. Örneğin, kullanıcılar V-Ray for Rhino’dan V-Ray for 3ds Max’e ya da tersi yönde materyal paylaşımında bulunabilir veya geometri render alabilirler. V-Ray manzara yöneticisi sayesinde 3ds Max için veya NUKE için V-Ray arasında bütün bir manzara paylaşabilirsiniz.

Belli başlı kullanım alanları;

• Mimari görselleştirme
• Otomotiv ve ürün tasarımı
• Endüstriyel tasarım
• Oyun sinematikleri
• Sinema ve televizyon görsel efektleri
• Sanal gerçeklik

V-Ray Uyumlu Programlar

Kusursuz V-ray ile elde edilen render örnekleri çeşitli özelliklere bağlı kalınarak elde edilebilirken Autodesk 3DS Max, Autodesk VIZ Autodesk Maya gibi programlarda hem 32 bit hem de 64bit desteği içerir. Maxon Cinema 4D, Sketchup, Caligari TrueSpace, Rhinocheros, Softimage XSI uyumlu programlar arasında yer alır. V-Ray, birçok aracı destekler ve NoZone, HairFarm ve daha birçoğu dahil olmak üzere çeşitli üçüncü taraf eklentisi için ve optimize edilmiş destek sağlar. V-Ray for Nuke kullanarak birleştirme etabında daha çok ışıklandırma ve gölgelendirme seçeneği ekleyebilirsiniz.  Bugün, şirketin araştırma ve geliştirmeleri; bulut oluşturma, malzeme tarama ve sanal gerçekliğin geleceği şekillendiriyor.

V-Ray Teknik Özellikleri

3D sahnelerinin çok daha verimli bir şekilde aydınlatılması için ışıklanım haritalama, ışık önbelleği, foton haritalama barındırmaktadır. Doğrudan hesaplama ve dolaylı anlatım kullanımı farklı kombinasyonlar aracılığıyla uygulanmaktadır. Resim örnekleme işleminde ise Schlick yönteminin varyasyonlarından bir tanesi olan DMC kullanılır. Antialising (kırık giderme) işlemlerinde de geniş yelpazeli seçeneklerin var olmasından dolayı tercih edilme oranı bir hayli yüksektir. Etkin olmasının yanında tutarlı ışıklandırma çözümlerinde ise fotometrik (EIS) ışık desteği de sunmaktadır.

Güneş betimlemeleriyle gökyüzü betimlemeleri ve benzetmelerinin etkili bir şekilde ortaya çıkmasında ise HDR desteği kullanımı rol oynamaktadır. V-ray teknik özellikleri kapsamında sahip olunan unsurlar değerlendirilirken malzemelerin bol olması ve her zaman için etkin kullanım imkanı vermesi de önem taşımaktadır. Gölgeleme seçeneklerinde zengin olan ürünün bulanık yansımalar yöntemlerinde de oldukça başarılı olması render motoru olarak en iyilerden bir tanesi yapmaktadır. Ayrıca alan derinliğini sağlayan en önemli husus ise şüphesiz ki kamera desteğidir.

Dağıtılmış render alma (distributed rendering) olanağı sağlayarak paralel olarak çalışan birden çok bilgisayarda render alınmasını mümkün kılar. Bu sayede render alma daha süreci hızlanır ve daha düşük maliyetli hale gelir. Render node satın alarak render alma maliyetini büyük bir rakip şirket ile karşılaştırıldığında 4 kat daha azaltabilirsiniz.

V-Ray Teknik Detayları

Hibrit Render Alma
V-Ray GPU CUDA, mevcut tüm donanımlardan yararlanmak için hem GPU hem de CPU’dan render alıyor.

NVIDIA NVLink
NVLink ile uyumlu ekran kartları arasında paylaşımlı GPU belleğini destekler.

Tam Işık Seçenekli Select Render Element
Yapım sonrası hassas ışık miksajı için global aydınlatma (GI), yansıma ve ışık kırılmalarını destekler.

Cryptomatte 
Otomatik olarak transparanlık, alan derinliği ve hareket izi destekli ID matları oluşturmanıza olanak sağlar.

Uyarlanabilir Işıklandırma
Yeni algoritma sayesinde çok ışıklı manzaralar için hızlı render alma.

V-Ray IPR
Tamamen interaktif üretim render alma.

Devam Ettirilebilir Render Alma
Render alma sürecinizi istediğiniz zaman durdurabilir ve kaldığınız yerden devam edebilirsiniz.

Parlak Fresnel
Yeni, fiziksel olarak hatasız yansıma modeli.

Canlı Sanal Gerçeklik Render Alma
V-Ray GPU ile interaktif bir şekilde Oculus Rift ve HTC Vive’ye uyumlu render alabilirsiniz.

V-Ray Manzara Nodu
Herhangi bir V-Ray uygulamasında oluşturulmuş tamamlanmış manzara dosyalarını içeri aktarıp ve render alabilirsiniz.

İnteraktif Lens Efektleri
Render yaparken aktif edilip ayarlanabilen GPU ile hızlandırılmış kamaşma ve ışık buğulanması efektleri verme.

AlSurface Materyalleri
Anders Langlands tarafından oluşturulan genel amaçlı gölgelendirici, yerleşik  yüzeyaltı saçılma (SSS) kontrolleri yapın.

MDL Materyalleri
NVIDIA’nın materyal tanımlama dili ile oluşturulmuş fiziksel temelli materyalleri içeri aktarın ve render alın.

Yüksek Optimizasyonlu CPU Render Alma
V-Ray’in uyarlanabilir ışın izleme teknolojisi ile yüksek kaliteli, yüksek çözünürlüklü görüntüleri ve animasyonlar render alın.

Değişiklik Temelli Uyarlanabilir Renk Dağıtıcı (Sampler)
Gelişmiş karıncalanma (noise) tespitiyle daha temiz renderlar elde edin.

Otomatik Sampling
Işıkların ve materyalerin otomatik dağıtımı sayesinde (sampling) zamandan tasarruf edin.

Global Aydınlatma
Global aydınlatma (GI) tercihlerinden birini seçin – kesin, yaklaşık ya da ikisinin karışımı.

Yeni Gökyüzü Modeli & Atmosferik Perspektif
Gerçekçi atmosferik derinlik ile doğal görünümlü gökyüzleri simüle edin.

VRscans Material Kütüphanesi Desteği
400’den fazla taranmış materyal. Doğrudan V-Ray’de içeri aktarın ve render alın.

Fiziksel Temelli Materyaller
Her türde fiziksel materyal yaratın. Çok katmanlı araba boyasından tutun hassas yüzeyaltı saçılmaya (SSS) kadar aklınıza gelebilecek her türlü materyali üretebilirsiniz.

Hafıza Konusunda Verimli Dokular
MARI, Mudbox ve Zbrush gibi favori uygulamalarınızda üretime hazır, çoklu çözünürlüklü döşeme dokularla (tiled texture) çalışın.

Yuvarlatılmış Köşeler
İlave modelleme gerekmeden render süresinde tamamen pürüzsüz köşeler oluşturun.

Özel Geometri
Render zamanlı booleanlarla sonsuz düzlem, metaball, izoyüzeyler, parçacıklar ve nesne cutawayleri gibi eşsiz geometriler oluşturun.

Render Zamanlı Booleanlı Clipper
Herhangi bir “mesh” nesnesi kullanarak karmaşık kesitler oluşturun.

Dinamik geometri
Proxy nesneler ile devasa manzaralar render alın. V-Ray proxyleri verimli bir şekilde karmaşık manzara geometrilerinin yerini alır ve sadece render zamanında yüklenir.

V-Ray ile oluşturulan örnekleri aşağıdan inceleyebilirsiniz.